Mùa hồng ngâm gọi Hà Nội vào thu
Bogotá là một trong những thành phố có hệ thống đường dành riêng cho xe đạp quy mô và chỉn chu nhất thế giới, trở thành hình mẫu về phát triển xe đạp giảm kẹt xe và khí thải. Họ đã làm điều đó như thế nào?Vào chủ nhật và ngày lễ từ 7 giờ sáng đến 2 giờ chiều, chính quyền thủ đô Bogotá, Colombia cấm ô tô trên 120 km đường phố chính, tạm thời biến chúng thành không gian riêng cho xe đạp, người đi bộ, trượt patin… Sáng kiến Ciclovía này ra đời đã được nửa thế kỷ (từ năm 1974) nhằm khuyến khích lối sống xanh giảm khí thải, hoạt động ngoài trời và giao lưu cộng đồng. Mô hình Ciclovía trở thành nguồn cảm hứng toàn cầu, được nhiều thành phố trên thế giới áp dụng như Santiago - Chile, Los Angeles - Mỹ, Seoul - Hàn Quốc…Sáng kiến Ciclovía dù sao cũng chỉ là "cái ngọn", chính quyền Bogotá còn đầu tư giải quyết "cái gốc" bằng chương trình CicloRutas. Từ năm 2004, xe đạp được đưa vào quy hoạch tổng thể đô thị và chiến lược giao thông của thành phố bằng cách xây dựng mạng lưới đường dành riêng cho xe đạp, gọi là CicloRutas. Xây dựng gần 600 km đường dành cho xe đạp trong một thành phố 8 triệu dân không phải là chuyện dễ dàng. Phải mất hơn 10 năm, chính quyền mới đưa được hệ thống CicloRutas vào hoạt động suôn sẻ.Các tuyến đường này kết nối đến những đầu mối giao thông quan trọng: trung tâm thành phố, các khu dân cư, điểm tham quan, hệ thống xe buýt nhanh TransMilenio (tại các bến này đều có khu giữ xe đạp)… Nhờ đó, di chuyển bằng xe đạp ở Bogotá an toàn và nhanh hơn phương tiện công cộng vào giờ cao điểm (17 km/h so với 13 km/h). Ngoài ra, mạng lưới này còn có các tuyến đường dành cho xe đạp chạy dọc theo sông, hồ quanh thành phố phục vụ cho nhu cầu đạp xe thể dục, ngắm cảnh. Tại các điểm dừng chân có dịch vụ hỗ trợ kĩ thuật. Nhờ vậy, đạp xe trở thành môn thể thao phổ biến, hơn một nửa số hộ gia đình có xe đạp…Theo thống kê của Tổ chức toàn cầu ITDP (Institute for Transportation & Development Policy), năm 2000, Bogotá chỉ có khoảng 0,2% số chuyến đi trong thành phố là bằng xe đạp. Năm 2019 tăng lên 7% và năm 2022 là 8%."Để phát triển được xe đạp như hiện tại không thể chỉ bằng mệnh lệnh. Chính quyền Bogotá đã thực sự đầu tư phát triển hệ thống xe công cộng, xây dựng hạ tầng thuận lợi và an toàn cho người đi xe đạp. Người dân có thể đi đến bất cứ đâu bằng xe đạp hoặc xe buýt một cách dễ dàng mà rẻ thì đương nhiên họ sẽ chọn thôi", Julio Salas, nhà hoạt động môi trường sống tại Bogotá nói.Giảm kẹt xe và ô nhiễm môi trường, nâng cao chất lượng cuộc sống là những mục tiêu lớn của bất cứ quốc gia nào. Việt Nam có thể rút được bài học kinh nghiệm nào từ Colombia?Với quan điểm một thành phố sống tốt thì chất lượng sống (môi trường, giao thông…) của người nghèo đô thị phải được đảm bảo, từ năm 2005, chính quyền Bogotá tập trung quy hoạch và phát triển giao thông an toàn, ưu tiên đáp ứng nhu cầu của người nghèo đô thị. Cụ thể, thành phố mở thêm làn cho xe đạp, phát triển diện tích cây xanh cho tuyến đi bộ và xe đạp, quy hoạch lại hệ thống xe công cộng sao cho việc tiếp cận cũng như đón, trả khách thuận tiện nhất. Người đi xe đạp phải có thể tiếp cận mọi khu vực trong thành phố một cách dễ dàng. Đặc biệt chú trọng việc này ở những khu nghèo nhất để người dân nơi này cảm thấy không bị phân biệt đối xử và từ đó thay đổi ý thức giao thông.Đó là kết quả nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới năm 2022. Nhờ xe đạp, trong 10 năm, Bogotá đã giảm được 36.600 tấn khí thải CO2. Hiện tại ở Bogotá, hơn 1,5 triệu người tham gia đạp xe mỗi tuần. Cạnh đó, chính quyền đánh thuế cao, cấm xe ô tô vào thành phố 2 lần/tuần vào giờ cao điểm, người đi bộ và xe đạp luôn được ưu tiên hàng đầu…Chưa kể, hằng năm Bogotá còn có chiến dịch "Ngày không ô tô" nhằm bảo vệ môi trường. Vào ngày này, khoảng 1,5 triệu ô tô cá nhân không tham gia giao thông (trừ xe cấp cứu, xe có nhiệm vụ đặc biệt). Thay vào đó, người dân đi lại bằng xe đạp và các phương tiện công cộng…Lần đầu tiên Việt Nam có nền tảng công nghệ đa dịch vụ thuần điện
Theo các nhà chức trách, tài tử Gene Hackman chết 7 ngày sau cái chết của vợ ông, bà Betsy Arakawa, tại căn hộ của họ ở Santa Fe, New Mexico (Mỹ), bên cạnh những chú chó cưng của cặp đôi. Tài tử từng đoạt giải Oscar qua đời do sự tiến triển của bệnh Alzheimer và bệnh tim, còn vợ ông qua đời do nhiễm virus Hanta - chủng hiếm gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ hô hấp. Các khám nghiệm pháp y và điều tra từ văn phòng cảnh sát Santa Fe Sheriff tại Santa Fe đã kết luận những thông tin trên, xóa bỏ những đồn đoán liên quan việc cặp đôi này bị sát hại hoặc bị nhiễm khí độc carbon monoxide. Phía Văn phòng giám định pháp y New Mexico xác định cặp đôi mất cách nhau 7 ngày, tức Gene Hackman qua đời ngày 18.2, còn vợ ông mất khoảng ngày 11.2. Cho đến khi cặp đôi được phát hiện vào chiều 26.2, thi thể của họ có dấu hiệu phân hủy. Bên cạnh đó, phía cảnh sát cũng tìm thấy lịch sử đo nhịp tim lần cuối của tài tử Gene Hackman là vào ngày 18.2, càng củng cố thông tin ông qua đời trong ngày hôm đó. Cảnh sát đồng thời điều tra được lịch sử trao đổi email lần cuối cùng và kết luận có thể vợ ông qua đời khoảng ngày 11.2. Đối với cái chết của bà Betsy Arakawa, giới chức trách cho biết bà nhiễm loại virus Hanta vốn là chủng hiếm và chỉ tồn tại tập trung ở các bang miền tây của Mỹ như New Mexico, Arizona, Colorado và Utah. Riêng ở phía bắc New Mexico, chủng này chủ yếu lây lan qua đường bài tiết của loài gặm nhấm. Khi con người dọn dẹp đồ đạc nhà kho hay chăn màn, có thể vô tình khiến loài này lan truyền trong không khí và khi nhiễm, người bệnh ban đầu có triệu chứng giống như cảm cúm, khi nặng hơn sẽ lan đến phổi và tỷ lệ người tử vong khi nhiễm chủng này thường nằm trong khoảng 30% - 50%. Riêng với tài tử quá cố, khi xét nghiệm, ông âm tính với virus Hanta. Tài tử Gene Hackman được mệnh danh là "huyền thoại Hollywood". Ông sở hữu gia tài phim ảnh đồ sộ, có sự nghiệp trải dài suốt 4 thập niên ở kinh đô điện ảnh. Nam nghệ sĩ được vinh danh với 2 giải Oscar, 4 giải Quả cầu vàng. Hôn nhân giữa ông và vợ kéo dài 34 năm trước khi cả hai qua đời.
'Ông lớn' Hàn Quốc đầu tư năng lượng tái tạo ở Việt Nam
Trên Sydney Morning Herald, Ben Groundwater viết: Bây giờ là 7 giờ sáng ở TP.HCM, không khí mát mẻ và trong lành, tôi thức dậy và nghĩ về việc sẽ ăn gì. Và món Việt đầu tiên xuất hiện trong đầu là phở.Không gì thỏa mãn hơn thế này, ngồi ở một chiếc bàn ọp ẹp giữa đám đông trong thành phố nhộn nhịp nhất đất nước vào sáng sớm, mùi khói xe máy gần như bị che lấp hoàn toàn bởi mùi húng quế xé nhỏ và nước dùng cực kỳ đặc trưng ngay trước mặt.Tôi đã ăn rất nhiều phở. Món phở Việt Nam có sự cân bằng hoàn hảo, nước dùng có hương vị thảo mộc và thơm, sợi phở trơn và dai, với thịt bò vừa chín, giá giòn, hành tây cắt mỏng, húng quế tươi và nhiều loại rau thơm khác. Tôi hiểu phở và tôi thích phở.Nhưng đây là món phở ngon nhất mà tôi từng ăn.Đó là phở Phú Vương, có trong danh sách giới thiệu của Michelin, không hẳn là nhà cung cấp phở cơ bản nhất của TP.HCM, nhưng chắc chắn không phải là nhà hàng sang trọng nhất. Bàn inox, ghế nhựa, dịch vụ bình dân. Nhưng nước dùng thì ngon đến kinh ngạc, tuyệt vời.Tôi có chưa đầy 48 giờ ở thành phố này trước khi lên du thuyền trên sông Mekong để đến Phnom Penh, và tôi dự định sẽ ăn thật nhiều món ngon ở Sài Gòn. Đây là thành phố có một số món ăn ngon nhất, có giá chỉ hơn vài đô la một chút...Tôi đến thành phố vào một buổi tối chỉ đủ thời gian để nhận phòng khách sạn của mình, Fusion Original Saigon Centre, rồi đi trên vỉa hè đông đúc hướng đến quán ăn Cô Liêng ở quận 3, cũng là nơi được giới thiệu trong danh sách Michelin.Quán ăn cũ kỹ, giản dị của Sài Gòn, với lò nướng than, tủ kính trưng bày ở phía trước và cách bày trí bàn ăn cơ bản trong không gian chật hẹp. Món đặc sản là bò lá lốt, với thịt bò xay ướp gia vị được gói trong lá lốt và nướng, ăn kèm với các loại rau thơm, rau ngâm chua và bánh tráng mỏng.Kết quả là ngọt, chua, mặn và mùi khói trộn lẫn tạo thành vị đặc trưng hoàn hảo của một phần ẩm thực Việt Nam, và cũng là loại phần ăn cực kỳ thanh nhã, đủ chỗ để bạn có thể ăn thêm một món khác.Vì thế, tôi nhất định phải ăn bánh mì.May mắn thay, bánh mì Huỳnh Hoa chỉ cách đó một đoạn đường. Tôi gọi ổ bánh mì truyền thống nhân pate, sốt mayonnaise, nhiều lát thịt heo xông khói, củ cải muối và cà rốt, và món chà bông heo đặc trưng của quán.Sáng hôm sau, tôi lại tiếp tục đi bộ đến Trung Nguyên Legend, một quán cà phê gần khách sạn lúc 6 giờ sáng để uống cà phê sữa đá, hay còn gọi là cà phê Việt Nam với sữa đặc và đá. Đây là cách tuyệt vời để bắt đầu một ngày mới.Quay lại khách sạn, tiệc buffet của nhà hàng có món phở bò tươi ngon, một tô phở cỡ vừa chứa đầy đủ mọi thứ bạn có thể mong đợi.Vài giờ sau, tôi thấy mình đang ở một nơi ám khói bụi của Đa Kao, quận 1, trên đường Nguyễn Cảnh Chân - nơi bán bún riêu tấp nập.Đây không phải là món dành cho người yếu tim: nước dùng được làm từ cà chua và cua nước ngọt, bún gạo hay bánh đa, thịt heo và da heo cắt miếng, hoa chuối cắt nhỏ, rau thơm tươi và tiết heo luộc trên cùng. Tôi chắc chắn đã tỉnh táo rồi, sau khi ăn một tô bốc khói.Bữa tối sau đó là bánh canh cua, một loại súp cua đặc với sợi bánh dai, tại bánh canh cua 87 ở quận 1.Và cuối cùng là ngày hôm sau, món phở tuyệt nhất trong đời tôi. Tôi sẽ ăn một bữa nữa ở phở Phú Vương, thêm một đĩa bánh cuốn với tôm và thịt heo, trước khi vội vã rời khỏi thành phố. Tuy nhiên, món phở sẽ ở lại với tôi mãi mãi, món mà tôi sẽ luôn theo đuổi và không bao giờ quên.
Kingston ra mắt phòng trải nghiệm game Kingston FURY đầu tiên trên thế giới
Neymar ghi bàn nâng tỷ số lên 2-0 ở phút 27. Trước khi thực hiện quả đá phạt góc thành bàn này, tiền đạo 33 tuổi đã bị các CĐV đối phương la ó gây sức ép dữ dội. Đáp lại, Neymar lạnh lùng thực hiện quả đá phạt với kỹ thuật tuyệt hảo đưa quả bóng đi lượn vào góc xa ghi bàn.Sau bàn thắng, Neymar ngồi lên bảng quảng cáo, khoanh tay lại, hướng mắt về phía CĐV đối thủ một cách đầy thách thức. Trước đó, Neymar góp 1 kiến tạo cho đồng đội Tiquinho Soares ghi bàn mở tỷ số ở phút thứ 9. Sau đó, ở phút 32, một lần nữa Neymar chói sáng lập cú đúp kiến tạo cũng cho Tiquinho Soares ghi bàn thứ 2 trong trận để ấn định chiến thắng tỷ số 3-0 cho Santos trước Inter de Limeira.Đây là chiến thắng thứ 3 liên tiếp của Santos từ khi có sự trở lại của Neymar. Qua đó, đội bóng danh tiếng này giữ chắc ngôi đầu giải Paulista Championship, nắm chắc 1 trong 2 suất vào vòng play-off, hướng đến mục tiêu chinh phục ngôi vô địch giải đấu của bang Sao Paulo (Brazil).Tính tổng cộng, kể từ khi trở lại Brazil sau thời gian gây nhiều thất vọng ở Ả Rập Xê Út, Neymar đã dần tìm lại mình như thời đỉnh cao. Anh hiện thi đấu cho Santos 6 trận, ghi 2 bàn và có 3 kiến tạo thành bàn.Hiệu suất thi đấu cao giúp Neymar được trang Sofascore đánh giá là cầu thủ có nhiều đường chuyền quyết định nhất kể từ khi trở lại Santos. Tổng cộng là 21 đường chuyền trong 6 trận đấu (5 trận ra sân chính thức). Bên cạnh 2 bàn thắng và 3 kiến tạo, Neymar còn tạo ra 5 cơ hội lớn khác cho đồng đội. Anh có 19 lần phạm lỗi, 13 lần đi bóng thành công qua đối thủ. Sofascore chấm điểm trung bình các trận của Neymar là 7,80 điểm."Neymar đã trở lại đúng hướng. Cơ hội trở lại đội tuyển Brazil vì thế cũng đang rộng mở. Tiền đạo này đã chứng minh khả năng không mai một của mình. Chỉ cần anh thi đấu ở đội bóng luôn được sự ủng hộ và hỗ trợ, tìm lại động lực và ở trạng thái thể chất tốt nhất, Neymar sẽ luôn là Neymar", nhà báo Fabrizio Romano, chuyên gia tin chuyển nhượng, bày tỏ.Báo chí Brazil cũng dự đoán, HLV Dorival Junior chắc chắn sẽ triệu tập Neymar trở lại đội tuyển Brazil thi đấu các trận vòng loại World Cup 2026 khu vực Nam Mỹ trong tháng 3 tới đây. Bao gồm trận gặp đội Colombia và đội Argentina tái ngộ với Messi.
